Digitaal schouwen van seinen en borden

Spoorbedrijven moeten in één standaardtaal spreken over spoordata

Gepubliceerd op 20-03-2017 om 17:18

Spoorbedrijven praten op dit moment op verschillende manieren over een spoorwegwissel. Dit moet straks in één standaardtaal gebeuren als het aan programmamanager Raymond Soeters en manager CIO Office Arjen Boersma van ProRail ligt. Zij werken samen aan SpoorData, hét informatieportaal voor de spoorsector. “We gaan toe naar een wereld waarin de spoorsector gezamenlijk aan één informatiemodel werkt.”

Raymond Soeters en Arjen Boersma geven op 29 maart hun toekomstvisie over ‘Digitalisatie in het Spoor’ tijdens het RailTech Europe 2017 congres in de Jaarbeurs in Utrecht. Zij spreken over de laatste ontwikkelingen van het SpoorData informatieportaal, dat vorige maand live is gegaan. Sinds vorige maand zijn de belangrijkste gegevens over spoorobjecten beschikbaar via het portal www.spoordata.nl voor partners van ProRail. Dit zorgt ervoor dat alle partijen gelijke toegang hebben tot de relevante data en zich allemaal op dezelfde informatie baseren. Daarnaast kunnen zij deze data volgens Soeters en Boersma inzetten om hier “slimme dingen mee te doen”.

Onderhoudsgegevens spoor

ProRail gaat dit jaar de informatie in SpoorData nog verder uitbreiden. Soeters: “In het tweede kwartaal van 2017 stellen wij ook de onderhoudsgegevens van spoorobjecten beschikbaar. In het derde kwartaal komen de conditiedata van de objecten erbij.” Met de conditiedata wordt de staat van een spooronderdeel bedoeld. Dit zijn gegevens zoals de leeftijd van een object en de mate van slijtage.

SpoorData levert volgens de spoorexperts “een schat aan informatie op”. Deze informatie wordt onder andere ingezet in het DataLab van ProRail, een regelvrije zone waarin met big data-technieken wordt geëxperimenteerd om verstoringen te voorspellen. Boersma is als manager CIO Office nauw betrokken deze virtuele organisatie. “In het DataLab proberen we data over spoorobjecten zo te combineren dat we hier voorspellingen mee kunnen doen. Op dit moment doen we onderzoek naar onder andere verstoringen veroorzaakt door derden zoals spoorlopers, spoorstaafbreuken, bovenleidingbreuken, wisselstoringen, verzakkingen in het spoor en storingen van ES-lassen. Dat doen we omdat deze regelmatig een negatief effect op het treinverkeer hebben.”

Voorspellingen doen

“In een aantal cases doen we voorspellingen over het gedrag van bijvoorbeeld een wissel. Door historische data van een spoorwegwissel te combineren met andere beschikbare data, kunnen we bijvoorbeeld voorspellen wanneer een wissel kapot gaat. Dit geeft ons de kans om het wissel te onderhouden voordat het stoort. Dit voorkomt dat reizigers hier last van hebben”, aldus Boersma.

In het DataLab wordt de informatie geanalyseerd met behulp van algoritmes. “Als de data-analyse goed genoeg is, nemen we het in productie en wordt het bijvoorbeeld onderdeel van het programma SpoorData. Dit is eerder ook gebeurd met het project Digitaal Schouwen.”

Digitaal schouwen

Met de applicatie Digitaal Schouwen kunnen videobeelden van bijvoorbeeld een meettrein, automatisch worden vergeleken met het ontwerp van het spoor. De gegevens over de seinen en borden aan het Nederlandse spoor staan op het Overzicht Baan en Emplacement, het OBE-blad. Met digitaal schouwen worden camerabeelden van de situatie ‘buiten’ gemaakt en gps-data ingewonnen. Speciale software herkent de objecten in de beelden en vergelijkt de resultaten met de OBE-bladen. Deskundigen beoordelen vervolgens de verschillen en geven afhankelijk van de situatie de opdracht om de situatie buiten of de tekening te corrigeren.

ProRail start binnenkort een aanbesteding om naast de seinen en borden nog eens 150 spoorprojecten in kaart te brengen. “Als we erin slagen om voor 150 spoorprojecten ‘binnen is buiten’ te realiseren, dan is een storing, conditiemeting of onderhoudsactiviteit altijd te relateren aan een object. De grootste slag die we dit jaar maken is om landelijk te bestaande infrastructuur te valideren. Daarnaast gaan we dit instrument inzetten om te controleren of nieuwe data die uit een infraproject komt klopt.”

Eén informatiemodel

Verder naar de toekomst kijkend wil ProRail de BIM-werkwijze (Bouwwerk Informatie Management) toepassen in alle infraprojecten. BIM staat voor een methodiek waarin alle relevante informatie tijdens de gehele levenscyclus van een bouwwerk digitaal wordt gedeeld tussen alle partijen in de keten. Het beoogde resultaat is een beter ontwerp, minder bouwfouten en hogere datakwaliteit.

Een belangrijke voorwaarde voor het toepassen van deze methodiek is dat begrippen en definities gedurende alle fasen van het bouwwerk eenduidig zijn gedefinieerd en dat achterliggenden ICT-systemen werken met gelijke informatie. “Er kan spraakverwarring ontstaan als er voor een en hetzelfde object meerdere woorden bestaan, zoals bijvoorbeeld een laagsein, dwergsein en hoofdsein. Deze termen zijn voor vakmensen vaak goed te interpreteren, maar dodelijk voor computersystemen”, vertelt Soeters.

Spoorsector betrekken

Het is daardoor belangrijk dat alle partners dezelfde taal gaan spreken. Een van de instrumenten die dat mogelijk maakt, is het Objecttype Bibliotheek Spoor (OTL). In dit model zit opgesloten dat de data digitaal wordt gecontroleerd. “Hiermee voorkomen we een groot aantal fouten. Zo is het bijvoorbeeld niet langer mogelijk dat bij een symmetrisch wissel slechts twee spoortakken aan ons worden geleverd. Het model dwingt af dat het er drie moeten zijn.” Binnenkort publiceert ProRail de eerste release van de OTL.

“In 2017 gaan we de OTL in de eerste tien infraprojecten beproeven. We vragen ingenieursbureaus en spooraannemers om overeenkomstig de OTL informatie aan ons terug te koppelen. Dat zal voor iedereen best wel even wennen zijn, maar het komt tegemoet aan het beroep dat deze partijen op ons doen om duidelijkheid te geven over de definities. Het is belangrijk dat we de sector hierin goed betrekken. Het vraagt namelijk ook wat van hen, bijvoorbeeld in de aanpassing van hun ICT-systemen. Daarnaast zijn zij met hun expertise goed in staat om de Objecttype Bibliotheek Spoor te verrijken en op een hoger plan te brengen.”

Programma SpoorData

ProRail is in 2015 gestart met het programma SpoorData om ervoor te zorgen dat verkeersleiders, capaciteitsplanners, machinisten, spooringenieurs, storingsmonteurs en inspecteurs zich in hun dagelijks werk kunnen baseren op actuele en betrouwbare informatie over de spoorinfrastructuur.

Soeters: “Het programma levert hiertoe voordurend nieuwe producten op. Zo ziet iedereen dat we aan de weg timmeren en houden we het programma levend. Een mooie mijlpaal was de recente lancering van het informatieportaal. We wachten niet totdat we in staat zijn om alle data te ontsluiten, maar kiezen er bewust voor om het portaal stap voor stap uit te breiden. Hierdoor zijn we beter in staat om in te spelen op de wensen van onze gebruikers. Er is meer data beschikbaar dan ooit tevoren. Door dit slim te combineren kunnen we nog meer storingen voorkomen en de reiziger van een onbezorgde reis voorzien.”

Raymond Soeters en Arjen Boersma geven op 29 maart de presentatie ’RailData at your fingertips’ tijdens een congres over ‘Digitalisatie in de spoorsector’ tijdens RailTech Europe 2017 in de Jaarbeurs in Utrecht. Bezoek de congrespagina voor meer informatie.

Lees meer:

Auteur: Marieke van Gompel

Marieke van Gompel is de vaste journalist van SpoorPro en hoofdredacteur van de vakwebsites van ProMedia Group.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.