Veiligheidsman bij werkzaamheden aan het spoor, foto: ProRail

‘Invoering Prestatie Gericht Onderhoud breekt oude werkwijzen open’

Gepubliceerd op 23-02-2017 om 11:39

De invoering van het Prestatie Gericht Onderhoud heeft oude werkwijzen opengebroken, waardoor slim spooronderhoud is gestimuleerd. Dit heeft ertoe geleid dat het aantal storingen jaarlijks met ongeveer vijftien procent is teruggebracht en dat de treinhinder met acht procent is afgenomen. Ook zijn de kosten flink teruggebracht. Dat zegt programmadirecteur Assetmanagement Paul Carstens van ProRail. Paul Carstens geeft samen met Adrie Koster, Manager Inkoop Onderhoud bij ProRail, op 30 maart tijdens RailTech Europe een presentatie over het Prestatie Gericht Onderhoud.

ProRail besteedt klein onderhoud van de spoorinfrastructuur aan. Dit is het dagelijks onderhoud, in tegenstelling tot groot onderhoud zoals renovaties en nieuwbouw. Dit doet de spoorbeheerder in de vorm van Output Proces Contracten (OPC) en contracten voor Prestatie Gericht Onderhoud (PGO). In de OPC-contracten schrijft ProRail onderhoudsactiviteiten voor aan de spooraannemers. Bij het Prestatie Gericht Onderhoud wordt er met name gestuurd op prestaties. De aannemer heeft in deze contractvorm meer vrijheid om de gewenste resultaten te behalen met het toepassen van eigen methodieken, wat een grote stimulans is om te innoveren.

“Dit is een grote transitie voor ons, maar ook voor de aannemer. In plaats van slechts uitvoeren van activiteiten, worden ze geprikkeld om zelf slim onderhoud uit te voeren. Dit vereist voor ons als ProRail ook een andere aanpak. We moeten vertrouwen uitstralen naar de aannemers en innovatief werken aanmoedigen.”

Transitie

“De overgang naar het Prestatie Gericht Onderhoud breekt oude werkwijzen open. Aannemers gaan nadenken of ze bijvoorbeeld het onderhoud aan de heg en bermen niet kunnen combineren met andere activiteiten. Daarnaast wordt preventief onderhoud beloond via en bonus-malussysteem. Storingen zijn altijd gedoe, want als het plotseling gebeurt zijn vaak de reizigers de dupe. Het voorkomen van storingen is veel fijner.”

Uit cijfers van ProRail blijkt verder dat de functiehersteltijd, de tijd die nodig is om een storing te herstellen, ongeveer twintig procent lager is bij een PGO-contract. Inmiddels wordt 13 van 21 gebieden volgens de PGO-methode onderhouden.

Aanbesteden spooronderhoud

“In Nederland stonden we in 2008 voor drie grote vraagstukken. We moesten meer grip krijgen op de operationele status buiten, er waren veel storingen in de Schipholtunnel en er was een groot blok aan klein onderhoud dat niet compliant was. Dit werd jaar en jaar duurder, terwijl de prestaties niet verbeterden. Uit een Europese benchmark bleek dat we een van de duurste landen waren op het gebied van kleinschalig spooronderhoud.”

“Toen hebben we besloten om te gaan aanbesteden en het niet langer over input en activiteiten te hebben, maar over prestaties. Voorheen ging je bij wijze van spreke met een checklist na of een wissel twaalf keer gesmeerd werd. In het nieuwe model kijken we concreet naar of de jaarlijkse storingscijfers omlaag worden gebracht in een gebied.”

Onderhoudsgebieden

We hebben vervolgens het Nederlandse spoor opgedeeld in 21 gebieden, zodat deze nog van enige omvang waren voor de spooraannemers. Daarna moest er een grote omslag komen van de OPC- naar de PGO-contracten. We realiseerden ons dat we daarvoor nog een aantal zaken op orde moesten brengen. Zo moesten we de data zodanig op orde brengen, zodat we deze in een aanbestedingsdossier konden meegeven in een aanbieding. Daartoe zijn we het programma SpoorData gestart.”

“Daarnaast moesten we een slag maken op kennis, opleiding en deskundigheid. We moesten onze medewerkers informeren over hoe een PGO-contract eruit zien en hoe de rolverdeling is. Daartoe zijn we gestart met basisopleidingen om alle functionarissen te leren om op een andere manier te laten werken. We zijn nu ongeveer over de helft. We zijn een flinke slag aan het slaan op data en we hebben veel mensen opgeleid.”

Levensduur spoor

“Een PGO-contract is zodanig opgebouwd dat het niet alleen zorgt voor een veiliger spoor, maar ook een duurzaam spoor. We stellen bijvoorbeeld eisen over hoe een stuk spoor erbij moet liggen en welke hoekverkanting deze moet hebben. Door de duurzaamheidseisen nauwkeurig te formuleren gaat het spoor langer mee. Deze werkwijze is zeer innovatief en gebeurt nog niet op deze manier in andere spoorse landen.”

“Daarnaast zetten we meettreinen in die vastleggen hoe het spoor erbij ligt. Meetapparatuur op reizigerstreinen kunnen de waardes van het spoor in kaart brengen. Vervolgens helpen we de aannemer in het zadel omdat zij de deskundigen zijn. Zij weten als geen ander hoe ze precies het onderhoud buiten doen en moeten optimaliseren.”

Afkeurnormen spooronderdelen

Op een aantal punten zijn er nog verbeteringen nodig van het Prestatie Gericht Onderhoud. Zo wordt op dit moment het normenstelsel voor spooronderdelen verder ontwikkeld. Met dit systeem beoordeelt ProRail de staat van de onderdelen en bepaalt of er onmiddelijk actie vereist is of dat de reguliere onderhoudsplanning aangehouden kan worden. De onmiddelijke-actiewaarde betekent dat ProRail code rood afgeeft en er geen treinen meer mogen rijden.

“Op een aantal kritische componenten hadden wij geen kritische bodem. Dat is het moment waarop het niet meer veilig is om met een trein over het spoor te rijden. Nu hebben we een soort absoluut minimum geïntroduceerd. Verder werken we er nog aan om ons normenstelsel te actualiseren en in lijn te brengen met Europese richtlijnen.”

Paul Carstens en Adrie Koster geven op 30 maart tijdens een internationale railconferentie over Spooronderhoud een presentatie over het Prestatie Gericht Onderhoud in Nederland. De driedaagse conferentie maakt onderdeel uit van RailTech Europe op 28, 29 en 30 maart in de Jaarbeurs in Utrecht. Bezoek de website van het congres voor meer informatie: http://www.railtech.com/railtech-2017/conference/ 

Lees ook:

Nieuw normenstelsel spooronderhoud moet verstoringen voorkomen

Auteur: Marieke van Gompel

Marieke van Gompel is de vaste journalist van SpoorPro en hoofdredacteur van de vakwebsites van ProMedia Group.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.